کورسوی امید به بازگشتن درنا
نویسنده : یلدا توکلی/ گروه جامعه
تنها درنای سیبری غربی امسال نیامد ، بهطور معمول از اواخر مهرماه و روزهای ابتدای آبانماه چشمها به تالاب فریدونکنار دوخته میشد و محیطبانان وضعیت منطقه را کنترل میکنند تا اثری از حضور این پرنده را مشاهده کنند. اما امسال خبری از این درنای سیبری نیست و به همین دلیل فعالان محیطزیست نگران نیامدن امید به ایران هستند.
اما امسال از زمان مقرر هر ساله بیشتر دیر کرد
او هر سال تنها به ایران مهاجرت میکرد، اما امسال هنوز به میانکاله نیامده هر چند که بسیاری معتقد هستند که جای نگرانی نیست ولی باید بپذیریم سن این پرنده بالا است و امکان مرگ این پرنده وجود دارد.«امید»، تنها بازمانده از جمعیت غربی درنای سیبری است که تا ۱۶ سال قبل با «آرزو» جفت ماده خود، برای زمستانگذرانی به تالاب فریدونکنار در مازندران میآمد. پس از شکار یا تلف شدن پرنده ماده که هنوز دلیل اصلی ازدست رفتن پرنده ماده مشخص نیست، امید هرساله مسیر چند صد کیلومتری را بال میزند و به این خطه از شمال کشور میآمد.درسالهای گذشته «امید» در زمان مقرر یا با اندکی تاخیر خود را به مازندران میرساند، اما امسال از زمان مقرر هر ساله خیلی بیشتر دیر کرده است و هنوز این درنا به تالاب نیامده است. بیش از یک سال پیش درست در پنجم آبانماه درنای سفید سیبری به مازندران وارد شد. تقویم محیطبانان نشان میداد که این درنا نسبت به سالهای قبلش زودتر به زمین نشسته است.پاییز ۱۴۰۰ چهاردهمین سفر «امید» به مازندران آغاز شد و هفتم آبان در تالاب فریدونکنار فرود آمد.در سال ۱۳۹۹ هم در ۱۴ آبان این پرنده به مازندران آمد اما در سال ۹۸ در ۲۹ مهرماه و زودتر از موعد به فریدونکنار آمد.
شاید باید بپذیریم که مرده باشد
آرش حبیبیآزاد پرندهشناس است وی میگوید: پارسال پروژهای برای جفت پیدا کردن این پرنده آغاز شد که متاسفانه پرنده ماده توانایی پرواز کنار این پرنده را نداشت اما همین همراهی نا تمام باعث شد که مسیر پروازی این پرنده طولانیتر شود اما همچنان امیدوار هستیم که این پرنده بازگردد.وی ادامه داد: به هر حال باید بپذیریم که این پرنده دارای سن و سال بالایی است و شاید باید بپذیریم که این حیوان مرده باشد، مثلاً در اثر شکار یا سن بالا از بین رفته باشد.پرندهها این مقدار در طبیعت عمر نمیکنند و این یک پرنده پیر محسوب میشود.حبیبیآزاد در مورد احیای پروژه درنا در ایران گفت: این پروژه در ایران بعید است که موفق باشد و این قضیه تمام شده و جمعیت غربی در ایران منقرض شده است. اما اطلاعاتی رسیده که قزاقستان ادعا کرده است که توانسته مسیر غربی درناهای سیبری را با ۲ پرنده پرورشی احیا کند و این پرندگان توانستهاند ۱۰۰۰ کیلومتر مهاجرت کنند، اما هنوز درمورد صحت این ادعا اطمینان کامل ندارم. اما هنوز به بازگشت این درنا امیدوار هستیم.
متأسفانه به امید ردیاب متصل نکرده بودیم
حسن اکبری معاون محیط زیست طبیعی سازمان حفاظت محیط زیست است وی در خصوص آخرین خبر از درنای امید به ایران گفت: متأسفانه به امید ردیاب متصل نکرده بودیم و به دلیل تحریمها ردیاب ویژه نداشتیم به همین خاطر از این پرنده هیچ اطلاعاتی در دست نداریم.وی ادامه داد: سالهای گذشته هم این اتفاق افتاده که امید به ایران نیامده باشد و حتی ممکن است شرایط آب و هوایی و گرم بودن زمستان امسال در بازنگشتن امید تأثیر داشته باشد بنابراین امیدواریم که زنده باشد و سال بعدی به ایران بازگردد.معاون محیط زیست طبیعی سازمان حفاظت محیط زیست درباره وضعیت فعلی حیات وحش و منابع طبیعی کشور نیز اظهار داشت: حدود ۷۰ سال پیش با پیشرفت سلاحها جمعیت حیات وحش کاهش پیدا کرد و ما شاهد افت شدیدی در دهه ۳۰ و ۴۰ بودیم و به عنوان مثال جمعیت گونهای مانند آهو در مقایسه با ۷۰ سال پیش حدود ۸۰ درصد کاهش یافته است.وی گفت: مشکل دیگری که در دهه ۶۰ و ۷۰ به محیط زیست اضافه شد تخریب زیستگاه بود که بخش زیادی از دشتهای کشور تبدیل به زمین کشاورزی شد و همچنین اتوبانهای زیادی ایجاد شد و معادن توسعه پیدا کردند که همهی این فرایندها در خانه حیات وحش اتفاق افتاد و به نوعی حیات وحش را بیخانمان کرد و ما بخش عمدهای از زیستگاههای کشور را از دست دادهایم و جمعیت حیواناتی مانند آهو و یوز پلنگ بسیار کاهش پیدا کرده است.معاون سازمان حفاظت محیط زیست بیان داشت: سازمان حفاظت محیط زیست ۱۹ میلیون هکتار از زیستگاههای کشور را تحت عنوان مناطق چهارگانه مدیریت میکند و در این مناطق قوانین سختگیرانه وجود دارد که اجازه جاده زدن و فعالیت معادن و توسعه از قبیل صنعت و شهرسازی داخل این مناطق داده نمیشود.